از شهر چالوس وارد جاده کندوان می شویم. پس از حدود 22 کیلومتر به دوراهی برمی خوریم که از جاده اصلی کندوان جدا شده و با تابلوهای بزرگ کجور و کندلوس روبروی شرق وارد جاده فرعی می شویم اینجا دوآب نام دارد و کجور منطقه ییلاقی است که دهها روستای زیبای جنگلی و کوهستانی مجموعه آن را تشکیل می دهند.

منطقه باستانی و تاریخی کجور که ردپای آن در تمام اعصار تاریخ ایران دیده می شود با تابلوهای میخساز، زانوس و بویژه کندلوس مارا به سوی خود هدایت می کند.

کندلوس در کیلومتر 24 این جاده در موقعیت ˝443/΄19/˚36=N و ˝893/΄33/˚51=E و ارتفاع 1685 متری با مناظر خیره کننده و موزه تاریخ و اقلیم شناسی منطقه هرساله هزاران نفر را به سوی خود به این روستا می کشاند. پس از تماشای موزه از مردم بی آلایش و رئوف آن جدا شده و پس از 5 کیلومتر به سوی جنوب در انتهای جاده آسفالته به روستای نیج کوه می رسیم که در موقعیت جغرافیایی ˝636/΄17/˚36=N و ˝411/΄35/˚51=Eدر ارتفاع 2105متری در شمال شرقی قله انگلیسی واقع شده است.

کوه های خط الرأسی جنوب روستا اعم از گوردو، بِنِه پُشت، ملا چشمه، اسپی دو، قبله نما، حصارچال، پیل رَجه و زرد سر با بام های برفی پائیزی خود چهره روح نوازی به روستا داده است.

طبق معمول از قبل آوازه غار بصورت اغراق آمیز ذهن ما را به خود مشغول کرده بود، لذا تجهیزات کامل را با خود برداشته و در قالب یک تیم 9 نفره وارد برنامه شدیم. با هدایت و راهنمایی 3تن از اهالی« نیچکوه» به سوی پلنگ دره و غار مغار دره روان شدیم. آنها از طولانی بودن و احتمالات ذهنی غلو شده خود پیرامون غار برایمان گفتند.(همانگونه که این نوع باورها و شایعات پیرامون غار ما را راغب به دیدن آن نموده بود)

تمام مسیر (در جنوب روستا) از کنار نهرآبی است که از دره می گذرد. درختچه های میوه اعم از ازگیل، آلوچه، زرشک، نسترن، ولیک به همراه جنگل تنک راش و افرا و صخره های بلند و دیدنی بسیار زیادِ طول دره از جمله مناظر باارزش راهمان بود که به همراه آب دره تا نزدیکی غار پیش می آمد. پس از نیم ساعت کوهپیمایی غار را یافتیم که در موقعیت ˝099/΄17/˚36=N و ˝921/΄35/˚51=E در ارتفاع 2135 متری در کنار خط القعر دره ای قرار دارد که صخره ها از دو طرف عرض آن را به چند متر محدود نموده اند، غار در سینه کش دیوارمانند یکی از صخره ها واقع است. صخره ای 30 متری که از پایین حدود 3 متر باید با گیره های سنگ خود را بالا کشید تا وارد دهانه غار شد.

دهانه آن به شکل ورودی تنور نانوایی های سنگکی است و به ارتفاع حدود 2 متر و عرض 5/1 متر می رسد و پهنای آن تا 1 متر و در قسمت های پایانی کمتر می شود. کف غار آب جریان داشت (در ماه هی پرآبی) و آثار حاصل از کنده شدن کف توسط آب با صیقل سنگ ها مشخص است.

در قسمت اوایل با سنگریزه هایی که حاصل سیلاب بوده در کف غار مواجه شدیم و در انتها نیز به گل و لای فراوان که تا عمق 35 متری آمده بود.

طول غار 35 متر می باشد که به بن بست می رسد با دو سوراخ گلی که احتمالاً حیوانات برای سکونت زمستانی خود حفر نموده بودند و حدود 40 سانتیمترمربع دهانه آن بود؛ وجود فضله حیواناتی در حد گربه یا شغال در کنار آن ما را به این نوع داوری وادار نمود. سقف غار در دو نقطه آثار چند چکنده چند سانتیمتری دیده می شود.

از غارزیان آن می توان عنکبوت و پشه را نام برد که به وفور در آن دیده می شد. این غار فعال، جوان و زنده است و دیدن آن را به همراه مناظر دره که زیبایی منحصر به فردی دارد برای اجرای یک برنامه متنوع خالی از لطف نمی دانم.

             پرویز مشهدی